abonneer nu
dossiers
Schiphol wil in de toekomst ongeveer 10.000 vluchten naar Lelystad Airpo...
Henk Vondeling gaat langs bij boeren in de Stellingwerven. De agrariërs...
Meike van Leuken interviewt muzikanten en bands uit de Stellingwerven. D...
Anne Westerhof bezoekt kunstenaars in hun atelier om ze te portretteren....
Rechtvaardig

“Recht is iets kroms dat verbogen is” *

Door Eerde de Vries op woensdag 8 maart 2017 07:17
  • ignore touch

    © Eerde de Vries

mail pinterest

En inderdaad, onbetwist kaarsrecht lijkt in het recht zelden haalbaar.

Neem de verjaring, dat instituut waarbij iemand zijn recht verliest, puur door tijdsverloop. Het gevolg van die verjaring is dat schijn en (juridische) werkelijkheid weer min of meer samenvallen en daar is de rechtszekerheid bij gebaat. De dief die gedurende lange tijd eigenaar leek (voor zijn omgeving), mag zich op een gegeven moment als eigenaar blijven gedragen zonder dat de echte eigenaar daar nog wat aan kan doen.

De bestolene verliest immers, puur door tijdsverloop, het recht zijn gestolen goed terug te vorderen. Door de werking van het recht is het weer zoals het lijkt.

Maar ook met de rechtsregels rond verjaring valt iets kroms moeilijk (kaars)recht te buigen.

Voor de juridisch eigenaar, die door verjaring feitelijk zijn goed is kwijtgeraakt, is het een schrale troost dat de dief nimmer eigenaar wordt.

Dat die dief nooit juridisch eigenaar kon worden en de eigenaar zijn goed niet terug kon krijgen was ook weer een kromme situatie. In 1992 is die weer recht gebogen, of eigenlijk alleen maar weer verbogen. De wetgever die moest kiezen tussen twee kwaden, de dief belonen of in strijd met de rechtszekerheid de bestolene een levenslang terugvorderingsrecht toekennen, koos voor de rechtszekerheid en dus ten gunste van de dief. Leve de rechtszekerheid!

Ook de Hoge Raad (HR) moest, met tegenzin, in een recente zaak op grond van die nieuwe wetgeving een dief tot eigenaar promoveren. Deze dief of “landjepikker” had een stuk gemeentegrond in een bos brutaal omheind met een groen geplastificeerde gaas. Vanaf de weg was dat moeilijk te zien en de gemeente had dit dan ook te laat ontdekt. Het recht van de gemeente om haar grond terug te vorderen was daardoor verjaard. Maar nu was door die verjaring de dief wel eigenaar geworden omdat de wetgever daar na 1992 voor gekozen had.

De HR gaf in zijn uitspraak wel een opmerkelijk advies mee. Hij gaf de weg aan waarlangs de zo ontstane nieuwe kromme situatie weer iets rechter kon worden gebogen. Een omweg eigenlijk waarlangs de bestolene zijn eigendom toch weer terug kon krijgen. En ook die weg sluit weer door tijdsverloop, verjaringstermijn vijf jaar.

Krom hè, dat recht.

* Marten Toonder uit “De afgever”